مشکل صدای شکم مدت هاست که برای ما ناشناخته مانده است. موضوع اصلی اینجاست که این صدا در بسیاری اوقات باعث خجالت ما می شود. اما واقعا چه چیزی باعث می شود که معده به این صورت فریاد بزند؟ و آیا راهی برای پیشگیری از آن وجود دارد؟

بعد از سال ها تحقیق معلوم شد که معده هم زبان مخصوص خود را دارد. مثلاً اگر پیش از ظهر معده تان سر و صدا می کند، معنی آن این است که غذای خورده شده به عنوان صبحانه کم بود.

اما صداهای حرکت غذا، هوا و گاز در دستگاه گوارش برای پزشک اهمیت دارد.

غذا در اسید معده خیس خورده و در لوله گوارش به جلو و عقب چلانده می شود تا به شکسته شدن آن و جذب مواد مغذی کمک شود. انجام این حرکات، ایجاد صدا می کند. بعد از شش ساعت، بیشتر غذای خورده شده از معده تخلیه گردیده است.

علل صدای شکم

گرسنگی یکی از دلایل اصلی این صداها است. وقتی برای حدود دو ساعت چیزی نخورده باشید، اعصابی که در دیواره معده وجود دارند، باعث افزایش هورمون گرسنگی شده و خالی بودن معده را به مغز اطلاع می دهند.

علاوه بر گرسنگی، پایین بودن قند خون نیز می تواند منجر به این شود که مغز مطلع شده و برای حل مشکل، هورمون ارکسین (orexin) را آزاد کند. این هورمون به معده می گوید الان ممکن است زمانی مناسب برای رفع گرسنگی باشد.

هیپوتالاموس، که مسئول هماهنگی دستورهای بدن مثل کنترل گرسنگی است، از بین فرمان ها یکی را انتخاب می کند. در ابتدا هورمون ارکسین باعث می شود که ماهیچه های نرم شکم، منقبض شوند. اسیدها و بقیه شیره های گوارشی که باعث هضم غذا می شوند، در معده و روده افزایش می یابند و فضا را برای غذای بعدی آماده می کند.

انقباض به صورت دایره وار در معده انجام می شود و ارتعاشاتی را تولید می کند که باعث تولید صدا می گردد. صدای معده تا ۲۰ دقیقه طول می کشد و هر یک یا دو ساعت ادامه پیدا می کند تا شما غذا بخورید.

اما صدای معده تنها در اوقاتی که گرسنه هستید، اتفاق نمی افتد. حتی وقتی که غذا میل کرده اید هم اتفاق می افتد. ماهیچه های منقبض کننده معده و روده کوچک نیز مسئول مخلوط کردن غذا با گاز و شیره های گوارشی هستند. این انقباضات باعث می شود که غذا، گاز و مایعات فشرده شده و باعث  لرزش ماهیچه های معده شده و صدای معده را منجر شوند.

دل به هم خوردگی معده و سندرم روده تحریک پذیر هم ایجاد صدا می کنند.

احساس باد و نفخ شکم بیشتر به دلیل افزایش حساسیت احشایی در بعضی افراد است. گاهی نیز می‌تواند ناشی از اختلال حرکتی روده ای باشد که باعث می شود در بعضی، این حجم گاز قابل تحمل نباشد.

از منابع اصلی تولید گاز روده، فعالیت تخمیری باکتری های روده ای روی قند و پروتئین است. افزایش تولید گاز در داخل مجرا به دنبال خوردن برخی غذاها مثل حبوبات و بعضی غلات و میوه ها موجب اتساع شکم و پربادی و نفخ شکم می شود.

گاهی نیز علت ایجاد نفخ، تکثیر غیر طبیعی باکتری ها در روده یا عفونت ژیاردیا است.

درمان صدای شکم

خبر بد این است که هنوز راهی کاربردی برای ساکت کردن صدای شکم وجود ندارد. چه گرسنه باشید و چه نباشید، باید با این صدا کنار بیایید!

با کمک راه های زیر می توانید این صدا را کم کنید:

۱- نوشیدنی گازدار بخورید. خوردن نوشیدنی گازدار ممکن است به خارج شدن گاز حبس شده در شکم، به صورت آروغ کمک کند.

۲- چیزی بخورید. احتمالاً فرصت ندارید، ولی سرپایی هم شده چیزی بخورید. اگر خیلی عجله دارید، خوردن تکه ای نان یا یکی دو عدد بیسکویت، صدای معده را ساکت می کند.

۳- هوا نخورید. اگر همیشه سعی کرده اید با نفس عمیق سر و صدای معده را خاموش کنید، باید بگویم که احتمالاً آن را بدتر کرده اید، چون مقدار بیشتری هوا خورده اید. اگر نفس عمیق یا خمیازه می کشید، سعی کنید هوا را وارد معده نکنید.

صدای شکم خود را جدی بگیرید

دانشمندان معتقدند باکتری های موجود در سیستم گوارش می توانند با مغز ارتباط برقرار کرده و روی قدرت یادگیری، شخصیت و قدرت حافظه ما تاثیرگذار باشند. لذا شاید بهتر باشد صداهای درون بدن خود را جدی تر بگیرید!

دانشمندان متوجه شدند ارتباطات خاصی که بین معده و مغز انسان وجود دارد می تواند روی چگونگی رشد قسمت های خاصی از مغز تاثیرگذار باشند.

تحقیقات نشان می دهد این ارتباطات حاصل فعالیت باکتری های موجود در سیستم گوارش است و می تواند روی برخی از عملکردهای مهم مغز مانند قدرت یادگیری، شخصیت و قدرت حافظه انسان ها تاثیر مستقیم داشته باشند.

محققان همچنین اعلام کردند این عامل می تواند در پیشرفت بیماری های روانی و دیگر مشکلات مرتبط با سلامت مانند چاقی نقش داشته باشند.

تحقیقات نشان می دهد باکتری های معده روی بروز رفتارهای مشابه با ناامیدی و افسردگی، از طریق تاثیرگذاری روی قسمت های خاصی از مغز موثر هستند.

سیستم ایمنی بدن و باکتری های موجود در سیستم گوارش انسان که دائما در حال ارتباط با یکدیگر هستند، نقش مهمی در خصوصیات شخصیتی او بازی می کنند.

این مطالعات می تواند به فهم بهتر انسان ها از عملکرد دارو در بدن کمک کرده و شاید یک روز اثرات جانبی برخی از داروها را به حداقل برساند.

دانشمندان با انجام این مطالعات به دنبال یافتن پاسخی برای این سوال مهم هستند که: آیا می توان روش های درمانی جدیدی طراحی کرد که بدون ایجاد عوارض جانبی در مغز بتواند بخش های خاصی از بدن را هدف قرار دهد؟